ตื่นมาปัสสาวะกลางคืนบ่อยแค่ไหนถึงผิดปกติ? เช็กสาเหตุที่หลายคนมองข้าม

การตื่นขึ้นมากลางดึกเพื่อเข้าห้องน้ำเป็นเรื่องที่หลายคนเคยเจอ โดยเฉพาะเมื่อดื่มน้ำมากในช่วงเย็น หรือรับประทานเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนก่อนนอน ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน อาจไม่น่ากลัว ถ้าไม่เกิดขึ้นพร้อมกับ 4 อาการนี้

แต่หากต้องลุกเข้าห้องน้ำหลายครั้งเป็นประจำจนรบกวนการนอน อาจถึงเวลาที่ควรหาสาเหตุ เพราะปัสสาวะตอนกลางคืนไม่ได้เกิดจากการดื่มน้ำเพียงอย่างเดียว

ปัสสาวะตอนกลางคืนกี่ครั้งถึงเรียกว่าบ่อย?

การตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืน หรือภาวะที่เรียกว่า Nocturia สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย และจำนวนครั้งที่ถือว่ามากเกินไปอาจแตกต่างกันในแต่ละคน

โดยทั่วไป หากต้องตื่นขึ้นมาปัสสาวะตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไปเป็นประจำ หรืออาการทำให้หลับไม่เต็มที่และส่งผลต่อชีวิตประจำวัน ก็ควรสังเกตอาการและพิจารณาปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

บางครั้งปัสสาวะกลางคืนบ่อย อาจเกิดจากพฤติกรรม

การดื่มน้ำจำนวนมากในช่วงก่อนเข้านอนเป็นสาเหตุที่พบได้ง่าย โดยเฉพาะคนที่พยายามดื่มน้ำให้ครบตามเป้าหมายในช่วงเย็นหรือดื่มน้ำมากหลังออกกำลังกาย

นอกจากนี้ กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง และเครื่องดื่มบางชนิดที่มีคาเฟอีนอาจทำให้บางคนปัสสาวะมากขึ้น และอาจรบกวนคุณภาพการนอนด้วย

4 อาการที่ไม่ควรมองข้าม หากเกิดร่วมกับปัสสาวะบ่อย

1. แสบหรือเจ็บขณะปัสสาวะ

หากปัสสาวะบ่อยร่วมกับอาการแสบขัด เจ็บ หรือรู้สึกปวดปัสสาวะอย่างเร่งด่วน อาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะหรือภาวะอื่น ๆ จึงควรตรวจหาสาเหตุ

2. ปัสสาวะมีเลือดปน

หากสังเกตเห็นปัสสาวะเป็นสีแดง ชมพู หรือมีเลือดปน ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ แม้จะไม่มีอาการเจ็บก็ตาม เพราะเลือดในปัสสาวะมีสาเหตุได้หลายอย่างและควรได้รับการประเมินจากแพทย์

3. กระหายน้ำมากผิดปกติ

หากปัสสาวะบ่อยร่วมกับกระหายน้ำมาก ดื่มน้ำบ่อย และมีปริมาณปัสสาวะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน อาจเป็นหนึ่งในสัญญาณที่ควรตรวจระดับน้ำตาลในเลือด โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน

4. ขาบวม เหนื่อยง่าย หรือหายใจไม่สะดวก

หากมีอาการปัสสาวะตอนกลางคืนร่วมกับขาหรือเท้าบวม เหนื่อยง่ายผิดปกติ หรือหายใจลำบาก ควรปรึกษาแพทย์ เพราะอาการเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับภาวะทางหัวใจ ไต หรือระบบอื่น ๆ ได้

อายุเพิ่มขึ้นก็มีผลต่อการตื่นมาปัสสาวะ

เมื่ออายุมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงของร่างกายและรูปแบบการนอนสามารถทำให้บางคนตื่นขึ้นมาปัสสาวะได้ง่ายกว่าเดิม นอกจากนี้ ในผู้ชายบางราย ปัญหาเกี่ยวกับต่อมลูกหมากอาจทำให้ปัสสาวะไม่สุด ปัสสาวะบ่อย หรือปัสสาวะตอนกลางคืน

ส่วนในผู้หญิง อาจมีปัจจัยจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การตั้งครรภ์ หรือปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินปัสสาวะเข้ามาเกี่ยวข้องได้เช่นกัน

นอนหลับไม่ดี ก็อาจทำให้รู้สึกอยากเข้าห้องน้ำ

ไม่ใช่ทุกกรณีที่การตื่นกลางดึกจะเริ่มจากกระเพาะปัสสาวะ บางคนตื่นเพราะเสียงรบกวน ความเครียด อาการนอนไม่หลับ หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ แล้วจึงรู้สึกอยากเข้าห้องน้ำหลังจากตื่น

ดังนั้น หากต้องลุกเข้าห้องน้ำตอนกลางคืนบ่อย ๆ ควรสังเกตทั้งรูปแบบการดื่มน้ำ การนอน และอาการอื่น ๆ ที่เกิดร่วมกัน ไม่ควรพิจารณาเฉพาะจำนวนครั้งของการปัสสาวะเพียงอย่างเดียว

วิธีลดโอกาสตื่นมาปัสสาวะกลางคืน

ลองปรับพฤติกรรมโดยลดการดื่มน้ำปริมาณมากในช่วงก่อนเข้านอน และหลีกเลี่ยงกาแฟหรือเครื่องดื่มคาเฟอีนในช่วงเย็นหากพบว่าทำให้ต้องตื่นเข้าห้องน้ำบ่อยขึ้น

ก่อนนอนควรเข้าห้องน้ำให้เรียบร้อย และหากมีอาการขาบวมจากการยืนนานหรือการนั่งนาน อาจปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีจัดการอาการที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรลดการดื่มน้ำตลอดทั้งวันมากเกินไปเพียงเพราะกลัวต้องเข้าห้องน้ำตอนกลางคืน เพราะร่างกายยังต้องได้รับน้ำอย่างเพียงพอ

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์?

หากปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อยต่อเนื่องจนรบกวนการนอน หรือเริ่มมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ปัสสาวะแสบขัด มีเลือดปน กระหายน้ำมากผิดปกติ ขาบวม หรือหายใจไม่สะดวก ควรเข้ารับการประเมินเพื่อหาสาเหตุ

แพทย์อาจพิจารณาจากประวัติการดื่มน้ำ ยาที่ใช้ โรคประจำตัว รูปแบบการปัสสาวะ และอาการอื่น ๆ ร่วมกัน ก่อนเลือกการตรวจที่เหมาะสม

สรุป ปัสสาวะกลางคืนไม่ได้แปลว่าผิดปกติเสมอไป

การตื่นมาปัสสาวะในตอนกลางคืนอาจเกิดจากพฤติกรรมการดื่มน้ำ คาเฟอีน อายุ หรือคุณภาพการนอน และไม่ได้หมายความว่ากำลังมีโรคร้ายเสมอไป

แต่หากอาการเกิดขึ้นบ่อยจนรบกวนการนอน หรือเกิดพร้อมกับอาการผิดปกติอื่น ๆ โดยเฉพาะปัสสาวะแสบขัด มีเลือดปน กระหายน้ำมาก หรือมีอาการบวมและเหนื่อยง่าย ก็ควรตรวจหาสาเหตุแทนการปล่อยให้เป็นเรื่องปกติของวัย